بعد از اين معاهده شهرهاى مزبوره رسما در تصرف دولت روس مستقر گرديد و على الظاهر ديگر ميان روس و ايران جنگ بلكه كدورت هم واقع نشد ولى دولت روس همواره متوجه بعضى از نقاط ايران بود و آنها را بملاحظات پولتيكى لازم داشت و همت بر تصرف آنها ميگماشت مخصوصا بعد از آنكه

--> - عايدى بزرگى را تشكيل ميداد . مطابق اين اصل عوارض سنگين فوق العاده از مال التجاره‌هائى كه بنواحى دوردست ارسال ميشد دريافت ميگرديد . وجود اين عوارض داخلى و هزينهء بسيار گران حمل و نقل از علل عمده‌اى بود كه از رقابت مال التجاره‌هاى روس در جنوب و اجناس انگليسى در شمال ايران جلوگيرى ميكرد . اين امتيازى كه دولت ايران با عقد قرارداد مخصوصى نسبت بتجارت اتباع روس قائل شد لطمهء زيادى بموقعيت تجارتى انگلستان وارد ساخت ولى طولى نكشيد كه دولت انگلستان نيز همان امتيازات را نسبت بتجارت اتباع خود در سال 1252 ( 1826 ) با فرمان محمد شاه بدست آورد . پس از دولت انگلستان دولتهاى خارجى ذينفع در تجارت ايران بتدريج امتيازاتى شبيه بامتيازات تجارى دول روس و انگليس در ايران تحصيل كردند . با برقرارى رژيم گمركى عايداتى كه دولت ايران بابت عوارض از مال التجاره‌هاى وارده و صادره دريافت ميكرد از ميان رفت و عوايد پنج درصد دريافتى از واردات و صادرات بمراتب كمتر از عايدات عوارض داخلى بود كه در سابق دريافت ميشد . دولت روسيه از مال التجاره‌هاى ايرانى كه بنواحى ماوراى بحر خزر بخارا و تركستان روس فرستاده ميشد پنج درصد عوارض گمركى دريافت ، ولى از مال التجاره‌هاى به مقصد روسيه اروپا 5 ر 2 علاوه بر پنج درصد دريافت ميكرد . دولت روسيه براى رقابت و ممانعت از داير بردن راه ترانزيت طرابوزان به تمام وسايل متشبث شد . به همين منظور امتيازات مخصوصى بمال التجاره‌هائى كه به بنادر درياى سياه ميرسيد قائل شد و راههاى شوسه بداخلهء كشور ايجاد كرد . و حتى بعدها مال التجاره‌هاى ايران كه از طريق عشق‌آباد يا ساير ايستگاههاى ماوراء خزر به مقصد اروپا حمل ميشد بدون عوارض گمركى بطور ترانزيت قبول ميكرد . دولت روسيه با اتخاذ اين تدابير ، تمام تجارت ترانزيت را كه سابقا از طريق آسياى صغير به عمل ميآمد به طرف روسيه جلب كرد و در نتيجه تمام تجارت شمال ايران از اواسط قرن نوزدهم در اختيار و توسط كامل دولت روسيه درآمد و مقدرات تجار ايرانى در تحت ارادهء زمامداران روس قرار گرفت . چنان كه اولياى دولت روسيه بعدها اشكالات و اختلافات زيادى در تجارت ايران ايجاد كردند . « م . خ »